Sa Paschixedda de Babu Nadali


Contixeddu de Venanziu Tuveri e tziu Arremundicu
Cuss’annu fut stetiu màu mèda. Nci fiat abisongiu in donnia logu, nc’adìat genti mèda sen’e traballu, tropus no arrennesciant a nd’agatài e su ‘inai amancàt. In d’u primu tempus is cosas costant prus pagu, pois is pretzius iant inghitzau a pesài a pesài e… Babu Nadali no tenìat dinài bastanti po comporài su chi srebìat po frabicài is gioghitus po totus is pipius de sa terra. Fiat u arrori chi tocàt a arrangiài e de pressi puru. Po cussu iat fatu u atòbiu cun is sotzus: Fadas, Magus, Elfus, Gnomus e Rennas. «Amigus mius, seus oramai sen’e u arriabi, e depeus preparai miliõis de gioghitus. Depeus arrispramiài su prus possibili. Aici apu penzau ca podaiaus inghitzai a papai prus pagu, invecias de u prat’e minestra ndi papaus scéti cincu cullieras, si nemus téit cos’e nai.» Nisciunus iat murrungiàu, nc’iat a mancai atru, poita ca totus fiant prontus a fai cali si siat sacrifiziu bastat po cumprì is disigius de is pipius. Iant ridusiu sa cantidadi de sa cos’e papai, is rennas puru iant tentu prus pagu froragiu e saía, e iant sighìu a traballai prexaus dì po dì. Is mesis passànt, fiat arribau s’Istadi, ma su ‘inai po comporài su materiali amancàt ancòra. Insandus Babu Nadali iat fatu uantru atòbiu. «Amigus mius carus, osatrus totus ddu scièis, no teneus prusu mancu u soddu. E insaras depeus arrispramiài ancora, e po prima cosa depeus ridusi sa cantidadi de sa cos’e papai di onnia dì. Ecus, no prus cincu cullieras de minestra, ma duas o una puru.» Is sotzus de Babu Nadali fiant prontus a cali si siat sacrifiziu. Iant tzacau is mãus e fiant torraus luegus a su traballu: preparai, segài, incollai, provài, allogài, inscatulai, numerai… S’Istadi fut passau, is disi si fiant incrutzadas, fiat arribau su frius e me in is frabicas de Babu Nadali si fiat sighìu a traballai cun gana, ma… nci fut cuncua cosa de drivessu mai biu primas. Magus, Elfus, Fadas, Gnomus parriant prus fadiàus de primas e prus piticheddeddus aintr’e is bistiris insòru diventaus a pag’a pagu prus mannus, e is rennas… no si cumprendìat chi is ossus insòru fessant poderaus de is musculus o de sa peddi. Si fiant torraus màbi de fai a timi e is costas ndi ‘essiant fadendu srucus tra s’una e s’atra. No nci dda fadìant prusu, epuru sighìant a fai chilometrus e chilometrus po potai su chi srebìat po fai is gioghìtus. Sighìant totus a traballai sen’e si frimai, foras che sa frimàda de press’e pressi po nci cabài s’uncõi di onnia dì, e arribau fiat, mancu malli, Mes’e Idas cun su frìus gelidu e is disi sempiri prus crutzas. E infinis sa dì, su 24 de Mes’e Idas, abetàda mèda. Iant fadiàu po mesis e mesis sen’e u momentu de pasiu, iant produsiu ua grandu cantidadi de gioghitus, ddus iant imboddiaus po ddus donài e, mancu malli, iant’ai potziu pasiài u pagheddu. Amancàt cuncu’ora po podi inghitzai a donài is prendas abetadas, fiat cussu su momentu de tirài u suidu de assebiu, po si papai u ‘uncõi in santa paxi e po ua tassa de acua in prusu. Po dda fai crutza po s’arrilasciài. Po dd’afestài Babu Nadali iat nau ca iantai potziu torrai a papai mesu prat’e minestra, no prusu mesu bucõi, e ca is rennas, a cussas imoi tocàt a tirài is carretas lissiosas po totu su mundu, e fiat giustu chi papessant su tanti po torrai a pigài is frotzas. No sciu cumenti dd’acrarai: fut sutzediu ca is crópus insòru sciusciaus de sa stanchesa e de sa pagu cos’e papai de is mesis passaus, si fiant arrendius e su sonnu iat pinnicau a totus. Tenìant abisongiu de arriposu e su sonnu fut su chi dd’is podìat donài s’agiudu chi srebìat. Si fiat dromìu po primas Babu Nadali, acotzendu sa conca in sa cadira, e avat’avatu si fiant dromìus Magus, Elfus, Fadas, Gnomus e… e rennas. Iant dromìu a cropu e su primu a si ndi scidài fut stetiu Babu Nadali, ch’iat cascau cuntentu ghetendu is ogus a sa sveglia-calendariu. Cumenti, primu de Gennarju? No fiat possibili! Forzis si fut guastàda, forzis… Dd’iat pigàu u disispèru e su coru iat cumentzau a tremi penzendu a sa delusiõi de is pipius chi dd’iant abetau de badas. Iat telefonau luegus a sa Befana, e issa puru dd’iat nau ca Paschixedda fut passada de ua cida. «Chi ois – dd’iat nau – potaus impài is arregallus su sesi de Gennarju.» Sa Befana fut di acodriu: iant’ai donàu is arregallus impàri. Ma candu Babu Nadali fut passau a dom’e issa dd’iat agatada acotzada a sa mesa dromìda a cròpu. Frozis sa Befana puru iat fadiàu prus de is atrus annus, o frozis ddi fut amancau su ‘inai po comporai is cosas, frozis… A Babu Nadali ddi fut amancau su coragiu de nde dda scidài. Nci fut pesàu torra a sa carreta lissiosa e is rennas iant bobàu in su ceu po spaiãi is arregallus. Fiat stetiu u annu drivessu, cussu, e a is arregallus dd’is iant aciuntu u billetu chi crarìat su chi fut sutzediu. Babu Nadali fut segùru ca is pipius iant’ai cumprendiu. Po is arregallus de sa Befana… beh, seguramenti si ddus iant’ai donàus, forzis a Crannovalli, o a Pasca Manna, o mes’Austu…

© Riproduzione riservata